El Rahim İsminin Yorumu

İnsanın ne tür bir varlık olduğunu anlamaya çalışırken düşüncelerimiz arasında uçuşan çeşitli deyimler onu tanımlamaya aday olur, ancak biz bir türlü “hangisi” sorusunun cevabını kararlı bir ifade ile telaffuz edemeyiz . İnsan kompozisyonunun çevresi ile olan ilişkilerinde ne tür eğilimlerin etkisi altında kaldığını anlatmaya çalıştığım tüm bu metinlerde bizi tanımlayan en önemli ayrımlardan birisinin eşiğinde olduğumuzu düşünüyorum. El Rahim isminin merhameti işaret ettiği konusunda en küçük bir şüphe yoktur tabii ki. Ancak merhamet duygumuzun ifade edilmesi , benliğin bu konudaki eğilimleri göz ardı edilecek şekilde yapılırsa, bizleri ciddi hatalara sürükleyebilir. Bu yüzden önce insanın duygusal bir varlık olduğu unutulmadan, tevhidi manada hangi duygularının samimiyet içerdiği, hakkı bu duygulara bağlı olarak ne tür davranışların temsil edebileceği , incelikle düşünülmelidir.

İnsanın samimi tüm duygularını köreltmeye yönelmiş bir yanı olduğu konusunda hiç bir şek şüphe yoktur. Benlik, duygusuz bir insan yaratma peşinde koşmaya he zaman adaydır tabii ki. Çıkarcı, çıkarları peşinde insanı sürüklemekten asla vazgeçmeyecek olan nefsin gayesi, merhamet duygusunun daha doğru bir ifade ile samimi tüm yönlerimizin duygusuzluğa dönüştürülerek, içerisinde çıkarın izlerini saklayan gaddarlık ve acımasızlık eğilimlerini insan bünyesine hakim kılmaktır.

Ne yazık ki günlük dilde kullandığımız acıma ve merhamet kelimeleri, olabilecek bazı kavram yanlışlıkları ayırt edilmeden kullanılmaktadır. Fakir ve yoksul bir insanı gördüğümüzde içinde bulunduğu zorluklarda, işinde başarılı bir insanın farkında olmadığı önemli bir hatası yüzünden telafi edilemeyecek noktalara gerilemesinde ( biz buna günlük dilde düşmek demekteyiz ), makamını kaybetmek yada iflas gibi, içimizde zavallı diyen bir nefsani eğilim, sahte bir acıma beyanı taşıyan algı oluşumunu asla gözden kaçırmamalıyız. Nefsin bu eğilimi merhametin gerçek sahibini bilincimizden uzak tutmak , merhameti sahiplenmek içindir.

Kendisi ile merhameti özdeşleştirmeye çalışırken de kullanacağı eğilim, yine kendi ürettiği tüm olumsuz duyguların altında ezilmiş , tükenmiş ve merhamet arayan bir insan kimliği yaratmak olacaktır. Kendisinin o an için yaşadığı maddi manevi zorluklar dönemini anlatırken insan bir anda karşısındakinden medet uman bir zavallı, merhamete muhtaç tükenmiş bir varlık olarak bulabilir. Aslında benliğin söylemeye çalıştığı ben seni ürettiğim duygular karşısında bitirdim, merhamet kapısı arkadaşındadır ona sığın demek istemektir. Merhametin gerçek sahibini unutan insan acınası bir figür olarak tüm dünyadan yardım dilenecektir. O an için belki acil olarak bir işe, paraya yada herhangi bir yardıma ihtiyacınız olabilir. Ancak merhamet duygusunun gerçekte anlamını yitirmiş hali gelecekte acıma ve acımasızlık senaryolarının gerçek faili olarak benliğin ilan edilmesini sağlayacaktır bu kurguda. Bu yüzden El Rahim isminin anlamını çok iyi kavramalıyız.

Çevremizde her türlü sohbeti bir alış veriş ortamına sürüklemeye çalışan insanlar görürüz sıklıkla, sabahın erken saatlerinde siz bir bardak çayınızı içerken o sizin mutfağınıza yaptıracağınız dolabın hesabı peşindedir. Aslında kendi işi olmamakla beraber illa ben yapayım diye tutturur. Bir süre sonra bu arkadaşınızı insanlardan elde edeceği maddi kazançları ön planda tutan çıkarcı bir tip olarak ilan edebiliriz iç alemimizde. Buna hakkımız yoktur, buda benliğin ürettiği bir eğilimdir, insanların kendi nasibi peşinde koşması duygularını kaybetmiş bir merhametsiz olarak ilan edilmesini gerektirmez. Biz sağ duyumuzu kullanarak anlayışla yaklaşmalı onun duygularını Allaha havale ederek bu tip durumlarda El Rahim isminin anmalıyız.

Her zaman etkisi altında kalmaya açık olduğumuz bir benlik hali vardır bünyemizde ve günlük ilişkilerimizde sıklıkla ortaya çıkar. Arkadaşlarımızla sohbet esnasında kendisini gösteren ve  bir iletişim biçimi olan söz konusu eğilim, bildiğimiz tüm toplumsal kesimleri kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden güruhlar olarak bize belletirme gayreti içerisindedir ve belli amaçlar doğrultusunda bir araya gelmiş bildiğimiz tüm çevreleri, menfaatler peşinde koşan ve her şeyi maddi karşılıklar için yapan duygularını yitirmiş şebekeler olarak algılattıran bir benlik illüzyonudur. Bazen masamızda otururken çalıştığımız firmadaki arkadaşlarımız hakkında bu duyguya kapılırız, siyasiler aklımıza geldiğinde onlar zaten çıkarın zirvesinde rol almaktadırlar, devlet çarklarını sadece kendi menfaatlerine çevirmektedirler, ailemizin içerisindeki akrabalarımızda bu merhametsizlikten paylarını alacaktır tabii ki.

İşte söz konusu durumlarda kendimizi duygularını kullanan merhamet kurbanı bir zavallı olarak değerlendirirken karşımızdakini bizden edineceği maddi manevi çıkarları elde ettikten sonra çekip gidecek merhamet yoksunu acımasız bir gaddar olarak tasvir etmeye başladığımızda Allahın El Rahim İsmini anarak söz konusu benlik kaynaklı algının bertaraf edilmesini sağlayabiliriz.